Hiszpańskie pułapki 2: Jeden czasownik, wiele znaczeń

• Patreon

---

Podczas nauki języka hiszpańskiego szybko odkrywamy, że opanowanie samej odmiany czasowników to dopiero połowa sukcesu. Prawdziwym wyzwaniem dla osób polskojęzycznych okazują się często tzw. czasowniki wielofunkcyjne. Dzisiaj druga część właśnie o nich 🙂 Słowa takie jak acabar, caer, arreglar czy acordar posiadają wprawdzie swoje podstawowe znaczenia, jednak w codziennym użyciu zachowują się jak językowe kameleony.

Wystarczy zmiana kontekstu, dodanie zaimka zwrotnego (-se) lub połączenie czasownika z odpowiednim przyimkiem (de, en, por, con), aby całkowicie zmienić sens całego zdania. Przykładowo, znany wszystkim czasownik „acabar (kończyć)” w połączeniu z przyimkiem „de” opisuje czynność, która wydarzyła się przed chwilą, z kolei zwrot „acabar en” wskazuje na ostateczny, często negatywny rezultat jakiejś sytuacji.

Zrozumienie tych subtelnych różnic i struktur peryfrastycznych jest kluczem do płynnej komunikacji i poprawnego budowania zdań. W tym wpisie skupimy się na tych czterech: acabar, caer, arreglar i acordar. Przyjrzymy się ich konstrukcjom gramatycznym, pułapkom interpretacyjnym oraz praktycznym przykładom, które pomogą Ci usystematyzować tę wiedzę, więc nie przedłużając…

¡A por ello!

v

b

c

c

x

Hiszpańskie pułapki 2: Jeden czasownik, wiele znaczeń

---

c

v

ACABAR

b

 

c

Acabar algo (Skończyć coś)

Ejemplo: ¿A qué hora acabas el trabajo? O której kończysz pracę?
Ejemplo: Acabé el informe a las seis. Skończyłem,-am raport o szóstej.

 

Acabarse (Kończyć się)

Ejemplo: Se acabó el café. Kawa się skończyła.
Ejemplo: ¡Se acabó! Koniec z tym!/ Wystarczy!
Ejemplo: ¡Se acabó! No quiero escuchar ni una palabra más. Koniec z tym! Nie chcę słyszeć ani słowa więcej.
Ejemplo: Se acabó la leche, hay que comprar más. Skończyło się mleko, trzeba dokupić więcej.
Ejemplo: Se me acabó el dinero. Skończyły mi się pieniądze.
Ejemplo: Se acabó el tiempo, entreguen los exámenes. Czas się skończył, proszę oddać egzaminy.
Ejemplo: Se me acabó la paciencia con él. Skończyła mi się do niego cierpliwość.

 

Acabar de + infinitivo (Właśnie (coś) zrobić )

Ejemplo: Acabo de llegar. Właśnie przyjechałem,-am/przyszedłem, przyszłam.
Ejemplo: Acabo de comer. Właśnie zjadłem,-am.
Ejemplo: Acabamos de comprar un coche. Właśnie kupiliśmy samochód.
Ejemplo negativo: Todavía no he acabado de leer el libro. Jeszcze nie skończyłem,-am czytać tej książki.

 

Acabar por + infinitivo (W końcu coś zrobić (po wielu trudach lub wahaniach))

Ejemplo: Al final acabó por aceptar la oferta. W końcu przyjął tę ofertę.
Ejemplo: Acabé por decirle la verdad. W końcu powiedziałem,-am mu prawdę.

= acabar por + inf. i acabar + gerundio mają bardzo podobne znaczenie. Forma acabar + gerundio jest w potocznym hiszpańskim o wiele częściej stosowana.

Acabar + gerundio (Skończyć jako…, zrobić coś ostatecznie (często w negatywnym lub nieoczekiwanym sensie), skończyło się na tym, że…)

Ejemplo: Si sigues así, acabarás viviendo en la calle. Jeśli będziesz tak dalej robić, skończysz mieszkając na ulicy.
Ejemplo: Acabé diciéndole la verdad. W końcu powiedziałem,-am mu prawdę.
Ejemplo: Acabamos comprando la pizza hawaiana. Skończyło się na tym, że kupiliśmy pizzę hawajską (np. po długiej kłótni, jaką wybrać).
Ejemplo: No quería gastar dinero, pero acabé comprando estos zapatos. Nie chciałem,-am wydawać pieniędzy, ale w końcu kupiłem,-am te buty.
Ejemplo: Íbamos a ir a la playa, pero acabamos quedándonos en casa por la lluvia. Mieliśmy iść na plażę, ale ostatecznie zostaliśmy w domu przez deszcz.

 

Acabar con algo/alguien (Skończyć z czymś, położyć czemuś kres lub… wykończyć/zabić kogoś)

Ejemplo: El gobierno español quiere acabar con la corrupción. Hiszpański rząd chce skończyć z korupcją. xD
Ejemplo: Tenemos que acabar con la pobreza. Musimy skończyć z ubóstwem.
Ejemplo: Este trabajo va a acabar conmigo. Ta praca mnie wykończy.
Ejemplo: Este dolor de cabeza va a acabar conmigo. Ten ból głowy mnie wykończy.
Ejemplo: Tenemos que acabar con las discusiones absurdas. Musimy skończyć z bzdurnymi kłótniami.
Ejemplo: El incendio acabó con todo el bosque. Pożar zniszczył cały las.

 

Acabar como (Skończyć jak ktoś/coś)

Ejemplo: No quiero acabar como mi jefe. Nie chcę skończyć jak mój szef.
Ejemplo: Estudió derecho, pero acabó como taxista. Studiował,-a prawo, ale skończył,-a jako taksówkarz.
Ejemplo: Empezó de camarero y acabó como gerente del hotel. Zaczął,-eła jako kelner,-ka, a skończył,-a jako menedżer hotelu.
Ejemplo: Si sigues gastando así, vas a acabar como un mendigo. Jeśli nadal będziesz tak wydawać, skończysz jako żebrak.
Ejemplo: No quería acabar como su padre, solo y amargado. Nie chciał,-a skończyć jak jego/jej ojciec, samotny i zgorzkniały.
Ejemplo: Ese coche viejo acabó como chatarra. Ten stary samochód skończył jako złom.

 

Acabar bien / mal (Skończyć się dobrze/źle)

Ejemplo: La película empezó de forma aburrida, pero acabó muy bien. Film zaczął się nudno, ale skończył się bardzo dobrze.
Ejemplo: El negocio acabó mal por falta de dinero. Interes zakończył się źle z powodu braku pieniędzy.
Ejemplo: Rompieron hace un mes, pero acabaron bien. Rozstali się miesiąc temu, ale zostali w dobrych relacjach.
Ejemplo: Ellos acabaron mal y ya no se hablan. Oni rozstali się w kłótni i już ze sobą nie rozmawiają.

 

Acabar en + sustantivo (Zakończyć, skończyć się czymś konkretnym (zazwyczaj jakimś rezultatem, miejscem lub katastrofą))

Ejemplo: La discusión acabó en pelea. Dyskusja skończyła się bójką.
Ejemplo: La discusión acabó en gritos. Dyskusja skończyła się krzykami.
Ejemplo: Si sigues conduciendo así, vas a acabar en el hospital. Jeśli dalej będziesz tak jeździć/prowadzić, wylądujesz w szpitalu.
Ejemplo: La fiesta acabó en un desastre total. Impreza skończyła się totalną katastrofą.

 

Acabar + adjetivo (Stan emocjonalny lub fizyczny, w jakim ktoś się znalazł lub cos się znalazło po zakończeniu jakiejś czynności)

Ejemplo: Después del partido, acabé agotado. Po meczu skończyłem wykończony/ byłem wykończony.
Ejemplo: Después de la tormenta, el jardín acabó destrozado. Po burzy ogród został zniszczony.
Ejemplo: Los niños acabaron sucios de tanto jugar en el parque. Dzieci skończyły brudne od tak długiej zabawy w parku.
Ejemplo: Acabó harto de escuchar tantas mentiras. Miał dość słuchania tylu kłamstw.
Ejemplo: Acabó mareada por viajar en la parte trasera del coche. Skończyła z zawrotami głowy od jazdy z tyłu samochodu.
Ejemplo: Tras trabajar doce horas seguidas, acabamos agotados. Po dwunastu godzinach ciągłej pracy skończyliśmy wykończeni.
Ejemplo: Dani acabó confundido con las explicaciones del profesor. Dani był zdezorientowany wyjaśnieniami nauczyciela.

 

 

 

c

v

v

ACORDAR
 S

B

V

Acordar (Uzgodnić, uzgodnić coś wspólnie (osiągnięcie porozumienia, podjęcie wspólnej decyzji lub uchwalenie czegoś))

Ejemplo: Acordaron el precio de la casa. Uzgodnili cenę domu.
Ejemplo: Los dos países acordaron abrir las fronteras. Oba kraje postanowiły/uzgodniły otworzyć granice.

 

Acordarse de (Pamiętać, przypomnieć sobie)

Ejemplo: ¿Te acuerdas de Ana? Pamiętasz Ane?
Ejemplo: No me acuerdo de su nombre. Nie pamiętam jego/jej imienia.
Ejemplo: ¿Te has acordado de apagar la luz? Pamiętałeś,-aś o tym, żeby zgasić światło?
 c

v

ARREGLAR
v

c

Arreglar (Naprawiać, załatwiać, ogarnąć coś, sprzątać, porządkować, układać)

Ejemplo: Tengo que arreglar el coche porque no arranca. Muszę naprawić samochód, bo nie odpala.
Ejemplo: ¿Me puedes arreglar esta cremallera? Możesz mi naprawić ten zamek błyskawiczny?
Ejemplo: Tengo que arreglar la lavadora porque pierde agua. Muszę naprawić pralkę, bo przecieka.
Ejemplo: El mecánico arregló mi coche en dos horas. Mechanik naprawił mój samochód w dwie godziny.
Ejemplo: No te preocupes, yo arreglo este malentendido. Nie martw się, ja rozwiążę to nieporozumienie.
Ejemplo: Ya arreglé los papeles del visado. Załatwiłem,-am już dokumenty wizowe.
Ejemplo: Por favor, arregla tu habitación antes de salir. Proszę, uporządkuj swój pokój przed wyjściem.
Ejemplo: Tengo que ir al banco a arreglar unos papeles. Muszę iść do banku załatwić parę dokumentów/spraw.

 

 

Arreglarse (Szykować się, stroić się, ogarnąć się, ubrać się, poradzić sobie)

Ejemplo: Me arreglo y salgo. Ogarnę się (ubiorę) i wychodzę.
Ejemplo: Espera un momento, me estoy arreglando. Poczekaj chwilę, szykuję się/ stroję się.
Ejemplo: Ella tarda una hora en arreglarse antes de salir. Ona potrzebuje godziny, żeby się wyszykować przed wyjściem.
Ejemplo: No hace falta arreglarse mucho, es una cena informal. Nie trzeba się bardzo stroić, to swobodna kolacja.
Ejemplo: No te preocupes por mí, yo ya me arreglo solo. Nie martw się o mnie, już sam sobie poradzę.
Ejemplo: Al final las cosas se arreglaron y todo salió bien. W końcu sprawy się ułożyły i wszystko poszło dobrze.

 

Arreglárselas (Radzić sobie, dawać sobie radę (kombinować, radzić sobie w trudnej sytuacji lub znaleźć na coś sposób))

Ejemplo: Perdió el trabajo, pero se las arregló para pagar el alquiler. Stracił,-a pracę, ale poradził,-a sobie, żeby zapłacić czynsz.
Ejemplo: No tengo dinero, pero ya me las arreglaré. Nie mam pieniędzy, ale jakoś sobie poradzę.
Ejemplo: ¿Cómo te las arreglaste para conseguir el trabajo? Jak ty to zrobiłeś,-aś/ jak sobie poradziłeś,-aś, żeby zdobyć tę pracę?

 

Arreglarse con alguien (Dogadać się, pogodzić się)

Ejemplo: Iker y su novia se pelearon, pero ya se arreglaron. Iker i jego dziewczyna pokłócili się, ale już się pogodzili/ dogadali.
Ejemplo: Los dos amigos se pelearon, pero ya se arreglaron. Obaj przyjaciele się pokłócili, ale już się dogadali.

 

EXTRA: acabar + arreglar 🙂
Acabar de arreglarse
Ejemplo: Espera un minuto, Marta acaba de arreglarse y ya baja. Poczekaj minutę, Marta właśnie skończyła się szykować i zaraz zejdzie.
Ejemplo: El coche se acaba de arreglar, el mecánico me ha dado las llaves ahora mismo. Samochód właśnie został naprawiony, mechanik przed chwilą dał mi kluczyki.
Acabar por arreglarse
Ejemplo: No quería ir a la fiesta, pero acabó por arreglarse y salir con nosotros. Nie chciał,-a iść na imprezę, ale w końcu się wyszykował,-a i wyszedł/wyszła z nami.
Ejemplo: Tuvieron muchos problemas, pero las cosas acabaron por arreglarse. Mieli wiele problemów, ale sprawy w końcu się ułożyły.

b

v

CAER

V
  

b

Caer (Upadać, padać (deszcz), spadać. Używamy, gdy coś spada naturalnie (np. deszcz, grawitacja) lub gdy mówimy o kierunku)

Ejemplo: El vaso se acaba de caer de la mesa y se ha roto. Szklanka właśnie spadła ze stołu i się rozbiła.
Ejemplo: Ese árbol viejo estaba muy inclinado y, con la tormenta de anoche, acabó por caer. To stare drzewo było bardzo pochylone i podczas nocnej burzy w końcu runęło.
Ejemplo: Está cayendo un diluvio. Pada ulewa.
Ejemplo: Las hojas caen en otoño. Liście spadają jesienią.

 

Caerse (Przewrócić się, upaść, spaść. Używamy, gdy człowiek się potyka i przewraca albo gdy przedmiot niespodziewanie spada ze stołu, ściany czy półki)

Ejemplo: Me caí en la calle. Przewróciłem,-am się na ulicy.
Ejemplo: Mi hijo se cayó de la bicicleta. Mój syn spadł z roweru.
Ejemplo: El vaso se ha caído y se ha roto. Szklanka spadła i się rozbiła.
Ejemplo: Ten cuidado con el hielo, que te vas a caer. Uważaj na lód, bo się przewrócisz.
Ejemplo: El cuadro se cayó de la pared. Obraz spadł ze ściany.
Ejemplo: Se me cayeron las llaves al suelo. Upuściłem,-am klucze na ziemi / Wypadły mi klucze/ Spadły mi klucze na ziemię.

 

Caerse el mundo encima (Świat się zawalił)

Ejemplo: Cuando escuchó la mala noticia, se le cayó el mundo encima. Kiedy usłyszał,-a złą wiadomość, świat mu/jej się zawalił.
Ejemplo: Cuando lo despidieron sin previo aviso, se le cayó el mundo encima. Kiedy zwolnili go bez uprzedzenia, świat mu się zawalił.
Ejemplo: Suspendió el examen final y sintió que se le caía el mundo encima. Oblał,-a egzamin końcowy i poczuł,-a, jak świat wali mu/jej się (na głowę).
Ejemplo: Al enterarse de la traición de su mejor amigo, se le cayó el mundo encima. Gdy dowiedział,-a się o zdradzie najlepszego przyjaciela, świat mu/jej się zawalił.

 

 

Caer bien / mal (alguien) (Lubić kogoś (caer bien) lub nie lubić kogoś/ działać komuś na nerwy (caer mal). W ten sposób Hiszpanie mówią, czy kogoś lubią, czy nie)

Ejemplo: Tu hermano me cae muy bien. Bardzo lubię twojego brata.
Ejemplo: Esa chica me cae súper bien. Naprawdę lubię tę dziewczynę.
Ejemplo: Acabo de conocer a la nueva jefa y me ha caído bien. Właśnie poznałem,-am nową szefową i wydała mi się sympatyczna.
Ejemplo: El nuevo jefe nos cae mal. Nie lubimy nowego szefa.
Ejemplo: Ese chico de la clase me cae mal, siempre está presumiendo. Nie lubię tego chłopaka z klasy, zawsze się przechwala.
Ejemplo: Desde el primer día nos caímos mal y nunca nos hablamos. Od pierwszego dnia nie polubiliśmy się i nigdy ze sobą nie rozmawialiśmy.
Ejemplo: Al principio me parecía aburrido, pero acabó por caerme bien. Na początku wydawał mi się nudny, ale w końcu go polubiłem,-am.
Ejemplo: Era muy amable, pero con sus mentiras acabó por caerme mal. Był,-a bardzo miły,-a, ale przez swoje kłamstwa w końcu zaczął/zaczęła mi działać na nerwy.

 

 

Ahora caigo (Teraz kapuję, teraz mi zaświtało)

Ejemplo: ¡Ah! Ahora acabo de caer en quién eres, ¡fuimos al colegio juntos! Ach! Właśnie zdałem sobie sprawę kim jesteś, chodziliśmy razem do szkoły!
Ejemplo: No caigo en su nombre. Nie mogę sobie przypomnieć jego imienia.
Ejemplo: ¿Aintzane? ¿La chica que vivía en Vitoria-Gasteiz (la capital del País Vasco)? ¡Ah, sí, ahora caigo! Aintzane? Ta dziewczyna, która mieszkała w Vitoria-Gasteiz (stolicy Kraju Basków)? Ach, tak, teraz kojarzę!
Ejemplo: No sabía de qué me sonaba tu cara, pero ahora caigo, eres el hermano de Carlos. Nie wiedziałem,-am, skąd kojarzę twoją twarz, ale teraz mi zaświtało, jesteś bratem Carlosa.
Ejemplo: ¡Ah, ahora caigo! Por eso no me contestaba los mensajes, se había quedado sin batería. Ach, teraz łapię! Dlatego nie odpisywał,-a mi na wiadomości, rozładowała mu/jej się bateria.
Ejemplo: Con que tú eras el que hacía ese ruido por las noches… ¡ahora caigo! A więc to ty robiłeś ten hałas w nocy… teraz rozumiem!
Ejemplo: Acabo de caer en la cuenta de que hoy es su cumpleaños. ¡Tengo que llamarle! Właśnie zdałem,-am sobie sprawę (właśnie skojarzyłem), że dzisiaj są jego urodziny. Muszę do niego zadzwonić!